การเดินผิดปกติ ความจำลดลง หรือควบคุมปัสสาวะไม่ได้ อาการเหล่านี้อาจทำให้หลายคนเข้าใจว่าเป็นความเปลี่ยนแปลงตามวัย แต่รู้หรือไม่ว่า ในผู้ป่วยบางราย อาการดังกล่าวอาจเกี่ยวข้องกับความผิดปกติของการไหลเวียนน้ำในสมอง ซึ่งนำไปสู่ภาวะน้ำคั่งโพรงสมอง และส่งผลต่อการทำงานของสมองได้

ภาวะนี้เกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ เช่น การดูดซึมหรือไหลเวียนน้ำในสมองผิดปกติในผู้สูงอายุ หากได้รับการตรวจวินิจฉัยอย่างเหมาะสม อาจมีทางเลือกในการรักษาเพื่อช่วยบรรเทาอาการและส่งเสริมการทำงานของสมองให้ดีขึ้น

ภาวะน้ำคั่งในโพรงสมอง คืออะไร?

คือภาวะที่มีน้ำในสมอง สะสมมากผิดปกติภายในโพรงสมอง ส่งผลให้โพรงสมองขยายตัวและรบกวนการทำงานของเนื้อสมองบริเวณรอบโพรงสมอง ส่งผลให้เกิดอาการผิดปกติทางระบบประสาท

ในภาวะปกติร่างกายจะมีการสร้างและดูดซึมน้ำในสมองอย่างเหมาะสม เพื่อรักษาสมดุลภายในสมอง เมื่อการไหลเวียนหรือการดูดซึมน้ำในสมองผิดปกติ อาจทำให้น้ำในสมองเกิดการสะสมมากเกินไป จนเกิดภาวะน้ำคั่งโพรงสมอง

ภาวะดังกล่าวสามารถพบได้ในหลายช่วงวัย โดยลักษณะอาการและความรุนแรงจะแตกต่างกันตามสาเหตุและชนิดของโรค

ภาวะน้ำคั่งโพรงสมองทำให้สมองทำงานผิดปกติได้อย่างไร และรักษา

สมองคนเราต้องมีการชำระของเสียออกจากสมองอยู่ตลอดเวลา โดยสมองจะมีการใช้น้ำไขสันหลังชำระล้างสารพิษและสิ่งสกปรกที่เกิดขึ้นในสมอง และน้ำนั้นมีการไหลเวียนอยู่ตลอดเวลา โดยจะเอาน้ำไขสันหลังที่ใช้แล้วกลับสู่ร่างกายและผลิตน้ำไขสันหลังใหม่ชำระล้างสมอง วนแบบนี้ไปเรื่อยๆ

เปรียบเหมือนกับฝักบัวที่อยู่ในห้องน้ำจะให้น้ำฝักบัวออกมา (น้ำไขสันหลัง) ล้างชำระร่างกาย (คือตัวสมอง) แล้วน้ำนั้นจะไหลลงสู่พื้น และไหลสู่ท่อระบายน้ำในห้องน้ำ floor drain (ระบบดูดซึมน้ำไขสันหลัง)

ในบางครั้งการดูดซึมน้ำไขสันหลังกลับไปสู่ในร่างกายมีการติดขัด ทำให้ดูดซึมน้ำไขสันหลังกลับไปไม่ได้ (คล้ายกับท่อระบายน้ำในห้องน้ำมีการอุดตันจากเศษผม ทำให้ระบายน้ำไม่ได้และเกิดอุดตันและมีน้ำท่วมขัง) ทำให้เกิดภาวะน้ำท่วมในสมอง ทำให้สิ่งสกปรกไม่สามารถระบายออกไปได้ และสมองทำงานได้ไม่ดีอย่างที่ควร เพราะไม่ถูกชำระสารพิษออก ทำให้น้ำท่วมและเลือดไปหล่อเลี้ยงได้ลำบาก
ในการรักษา ถ้าเราพบภาวะเช่นนี้ การระบายน้ำไขสันหลังในสมองให้มีการไหลเวียนได้ปกติ จะช่วยแก้ปัญหา และให้สมองกลับมาทำงานปกติได้

ดังนั้น เมื่อการไหลเวียนและการระบายน้ำไขสันหลังผิดปกติ อาจทำให้เกิดภาวะน้ำคั่งและส่งผลต่อการทำงานของสมอง การแก้ไขให้ระบบไหลเวียนและระบายน้ำไขสันหลังกลับมาเหมาะสม จึงเป็นส่วนสำคัญในการช่วยให้สมองกลับมาทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ

3 อาการที่อาจเป็นสัญญาณของภาวะน้ำคั่งโพรงสมอง

1. การเดินผิดปกติและการทรงตัวแย่ลง

ผู้ป่วยอาจเริ่มเดินก้าวสั้น เดินซอยเท้า ยกเท้าได้ลำบาก หรือรู้สึกเหมือนเท้าติดอยู่กับพื้น บางรายอาจมีปัญหาในการเริ่มก้าวเดินหรือการเปลี่ยนทิศทาง ทำให้เสี่ยงต่อการหกล้มมากขึ้น

2. ความจำและความสามารถในการคิดลดลง

ผู้ป่วยบางรายอาจเริ่มมีอาการหลงลืม คิดช้าลง ตอบสนองช้า หรือมีสมาธิลดลง ซึ่งอาการเหล่านี้อาจทำให้เข้าใจผิดว่าเป็นความเสื่อมของสมองตามวัยหรือโรคสมองเสื่อมบางประเภท

3. การควบคุมปัสสาวะผิดปกติ

ผู้ป่วยอาจมีอาการปัสสาวะบ่อย ปวดปัสสาวะอย่างเร่งด่วน หรือควบคุมการปัสสาวะไม่ได้ ซึ่งอาจส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวันและความมั่นใจของผู้ป่วย

อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยไม่จำเป็นต้องมีอาการครบทั้ง 3 ด้าน และอาการเหล่านี้สามารถเกิดจากโรคอื่นได้เช่นกัน จึงจำเป็นต้องได้รับการตรวจประเมินโดยแพทย์เพื่อค้นหาสาเหตุที่แท้จริง

S-Nerve & Rehab Hospital ให้ความสำคัญกับการค้นหาสาเหตุของความผิดปกติของสมอง

ที่ S-Nerve & Rehab Hospital เราให้ความสำคัญกับการประเมินและค้นหาสาเหตุของความผิดปกติของสมองและระบบประสาท โดยเฉพาะภาวะที่อาจส่งผลต่อความจำ การทรงตัว และความสามารถในการใช้ชีวิตประจำวันของผู้ป่วย

สำหรับผู้ป่วยที่สงสัยภาวะน้ำคั่งโพรงสมอง การได้รับการตรวจประเมินโดยแพทย์เฉพาะทาง เพื่อพิจารณาสาเหตุของอาการ และแนวทางการรักษาที่เหมาะสม เช่น การรักษาเพื่อช่วยระบายน้ำในสมองสำหรับผู้ป่วยที่มีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์

เพราะอาการที่ดูเหมือนความเสื่อมตามวัย อาจมีสาเหตุจากความผิดปกติที่สามารถประเมินและพิจารณาทางเลือกในการรักษาได้ การค้นหาสาเหตุอย่างเหมาะสมจึงเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการดูแลผู้ป่วย

ด้วยแนวทางการดูแลเฉพาะทางด้านสมองและระบบประสาท เรามุ่งเน้นการวางแผนรักษาตามความผิดปกติและความต้องการของผู้ป่วยแต่ละราย เพื่อส่งเสริมโอกาสในการฟื้นฟูการทำงานของสมองและคุณภาพชีวิตให้ดียิ่งขึ้น